Türkiye’de Olimpik Hareket’in başlangıcı 19. yüzyıl ortalarında modern sporların ülkeye girişini izleyen döneme rastlar. Bu dönem aynı zamanda Modern Olimpiyat Oyunları’nın babası Baron Pierre de Coubertin’in Olimpiyat Oyunları’nı dünyaya yayma çabalarının yoğunlaştığı bir dönemdir.

Coubertin, Atina Ara Olimpiyatları’nda Türk sporcuların gösterdiği büyük başarılardan etkilenerek, dönemin en tanınmış beden eğitimcisi olan Selim Sırrı Bey'e Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin Türkiye temsilcisi olmasını teklif eder. Bu teklifin hayata geçirilmesi ancak II.Meşrutiyet'ten sonra olur ve gazeteci Ali İhsan Bey'in başkanlığında kurulan Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi’nde (TMOK) Selim Sırrı Bey genel sekreter olarak görev alır.

1911… Osmanlı Devleti artık Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin resmi üyesi

Selim Sırrı Tarcan Avrupa'nın çeşitli kentlerinde yapılan Uluslararası Olimpiyat Komitesi Kongrelerinde katılarak Türkiye’yi başarıyla temsil etti. Ve nihayet Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin 1911’de Budapeşte’de yapılan oturumunda Osmanlı Devleti resmen üyeliğe kabul edildi.

Selim Sırrı Tarcan TMOK başkanı

Ancak, I.Dünya Savaşı sonunda toplanan Komite, çok yanlış bir karar alarak savaşta yenilen ülkeler arasında bulunan Türkiye'yi 1920 oyunlarına davet etmedi. Ancak 2 yıl sonra, bu kararın yanlışlığı anlaşıldı ve Türkiye 1924 Olimpiyat’ına çağrıldı. Selim Sırrı Bey, 1922 yılında kurulan "Milli Olimpiyat Komitesi" yerine "Kaim Cihan Müsabakalarına İştirak Cemiyeti" ve birkaç ay sonra adı değiştirilerek, "Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi" adını taşıyan kuruluşlarda genel sekreter görevini üstlendi. Cumhuriyet'in ilanından hemen sonra ise yönetimde değişiklik oldu. Selim Sırrı Bey TMOK başkanı seçildi.

1925'de, Coubertin'in Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nden ayrılması ile Selim Sırrı Bey de TMOK Başkanlığı'ndan ayrıldı; ancak Komite'deki görevini 1930 yılına dek sürdürdü. Bu arada, 1922 yılında kurulmuş olan ve Türkiye'deki spor faaliyetlerini yürütmekle görevli "Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı" adlı kuruluş, TMOK’un işlerini de üstlendi. Uluslararası Olimpiyat Komitesi temsilcisi olarak seçilen Kemalettin Sami Paşa 1933'de ölünce, Reşit Saffet Atabinen hem TMOK Başkanlığı'na hem de Uluslararası Olimpiyat Komitesi temsilciliğine seçildi.

Londra Olimpiyatları'nda madalya alan şampiyonlara verilen parasal ödül, dört yıl sonra problem oldu ve"profesyonel" ilan edilen bu şampiyonlar Helsinki Olimpiyatları'na katılamadılar. Aynı yıl, Atabinen, Uluslararası Olimpiyat Komitesi temsilciliğinden ayrıldı. Komite, bu göreve 1955'de Suat Erler'i atadı.

Yeniden doğuş

1956 yılında, Türk sporunu yöneten kuruluşun tayinle gelen başkanının aynı zamanda TMOK başkanı olduğunu farkeden Uluslararası Olimpiyat Komitesi, durumun değiştirilmesini ve seçimle bir başkan atanmasını istedi. Buna izin verecek bir kanunun hazırlanması ise 1962 yılına dek sürdü. Ancak o yıl,

TMOK, Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin istediği nitelik ve koşullara uygun, tamamen bağımsız bir kuruluş olarak ortaya çıkabildi.

Milli Kelimesi

Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi "Milli" kelimesini 28.02.1964 gün ve 6/2762 sayılı, "Yurt dışındaki kurullarla işbirliği yapmasını" 02.05.1970 gün ve 7/191 sayılı, "Kamu yararına işleyen dernek olmasını" 16.7.1970 gün ve 7/1070 sayılı, "Türkiye" kelimesini 25.09.1973 gün ve 7/7146 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile iktisap etmiştir.

Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi Tüzüğü'ne göre kuruluşun ilke ve görevleri şunlardır:

Türk toplumu bireylerinde spor bilincini ve ruhunu oluşturmak;

Sporun kitlelere yayılmasını ve geliştirilmesini sağlamak;

Olimpiyat ideali çerçevesi içinde spor yapma fikrini aşılamak ve bu fikrin gelişerek yaygınlaşmasını, kuvvetlenmesini ve korunmasını temin etmek;

Sporcuların Olimpik liyakat esaslarına uygun surette hareket etmelerini sağlayacak önlemler almak;

Konusu ile ilgili araştırmalar yapmak ve yaptırmak;

Her türlü politik, ekonomik, dinsel etkinin dışında, bütünüyle bağımsız ve özerk olarak çalışmalarını sürdürmek.

Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi'nin temel görevi Olimpik Antlaşma kuralları çerçevesinde ve temel ilkeler doğrultusunda Olimpik Hareket'in ve sporun geliştirilmesini sağlamaktadır. Komite bu amaçla:

Olimpiyat ve benzeri oyunlar Türkiye'nin bir kentine verildiği taktirde, bu oyunları ilgili makamlarla işbirliği yaparak düzenler.

Uluslararası kuruluşlara tescilli Türk Spor federasyonları ile Uluslararası Olimpiyat Komitesi ve diğer ülkelerin Milli Olimpiyat Komiteleri arasında bağlantı kurar ve işbirliği yapar.

Olimpiyatlar'a ve benzeri oyunlara katılacak Türk sporcularının Olimpik liyakatlerini ve müsabakalara katılma yeteneklerini inceleyip onaylar, Olimpiyat ya da benzeri oyunların kafilelerini oluşturur, yönetir ve bu amaca uygun olarak her türlü gereksinimleri karşılar ve tüm denetimleri yapar.

Olimpiyat işlerinden ötürü spor federasyonları arasında çıkabilecek anlaşmazlıkları kesin sonuca bağlar.

Spor federasyonlarının Olimpiyat ve benzeri oyunlara katılabilmelerini kolaylaştıracak önlemler alır, uyarılarda bulunur.

Türkiye'nin Olimpiyat ya da benzeri oyunlara katılmasını, bunların Türkiye'de düzenlenmesi halinde ise gerçekleşmesini sağlamak amacıyla ilgili resmi kuruluşlardan yeteri kadar parasal olanak ve özel kişiler ile kuruluşlardan da yardım isteğinde bulunur. Halka açık kampanyalar düzenler.

Olimpik Düşünce ve Olimpik Hareket'i gerçekleştirmek amacıyla her türlü yayını yapar, yaptırır, toplantılar düzenler. Gerekli gördüğü hallerde Uluslararası Olimpiyat Komitesi'ne, Olimpik Hareket ve Olimpiyat Oyunları'nın düzenlenmesi ve yönetilmesi konularında önerilerde bulunur.

Yılda bir kez "Olimpik Gün" adı altında spor, kültür ve sanatı özendiren etkinlikler düzenler.

Ülkemiz kentlerinden herhangi birinin Olimpiyat Oyunları'nı düzenlemeye aday olması halinde, bu yoldaki girişimi uygun gördüğü takdirde, ilgili kentin yetkili makamı aracılığıyla yapılacak başvuruyu onaylar, oyunların Uluslararası Olimpiyat Komitesi'ni tatmin edecek şekilde ve öngördüğü koşullar çerçevesi içinde düzenleneceğini garanti eder.

Türk sporunun kalkınmasına yönelik eğitim vb çalışmalar yapar.

Doping konusunda yapılan çalışmaları destekler ve alınan önlemleri denetler.